چهارشنبه , ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس قالب وردپرس
خانه / بانوان / علائم کودکان بیش فعال

علائم کودکان بیش فعال

نی نی

شهرزاد: موقع پرسش‌های شفاهی سرکلاس سریعا دستش را بالا می‌برد ولی پس از یکی دو جواب، قادر به جواب دادن به سوالات نیست. وسایل مدرسه‌اش را مرتبا

گم می‌کند و گه‌گاه دفاتر مورد نیازش را فراموش می‌کند که به مدرسه بیاورد. غالبا

درخواست خروج از کلاس را به بهانه‌های مختلف دارد و مرتبا سرجایش می‌لولد. باتوجه

به تاریخچه‌ای که توسط والدین و معلم اشکان ارائه شد و ارزیابی روانپزشک، این کودک

مبتلا به اختلال بیش‌فعال ، کمبود توجه و تمرکز است.

با بیش فعال چه باید کرد؟

بیش فعالی از کجا می آید؟

این اختلال (بیش فعال بودن) دارای ۳ علامت عمده است که شامل پرفعالیتی (پرتحرکی(، کمبود توجه و تمرکز، بروز اعمال تکانه‌ای )اعمال ناگهانی و غیرقابل پیش بینی) است. این اختلال سه نوع متفاوت دارد: در نوع اول کودک فقط مشکل در توجه و تمرکز دارد. درنوع دوم فقط پرتحرکی و بیش‌فعالی دیده می‌شود و بالاخره نوع ترکیبی که کودک هم پرتحرک بوده و هم مشکل توجه و تمرکز دارد. این اختلال در ۵ درصد کودکان دبستانی دیده می‌شود و در پسرها تا ۵ برابر شایع‌تر از دختران است و بیشتر در پسران اولخانواده دیده می‌شود. معمولا اختلال از ۳ سالگی به بعد تشخیص داده می‌شود. کودکان مبتلا در دوره شیرخوارگی اغلب پرتحرک بوده و دست‌ها و پاهای خود را زیاد حرکت می‌دهند. کم‌خواب و کم‌غذا بوده، زیاد گریه می‌کنند و عکس‌العمل نشان می‌دهند.

از نظر سبب شناسی عامل اصلی ناشناخته است اما فاکتورهای متعدد ژنتیک، رشدی، صدمات مغزی، عوامل عصبی شیمیایی، فاکتورهای عصبی فیزیولوژیکی و عوامل اجتماعی روان شناختی را موثر می‌دانند. قبلا نقش رژیم‌های غذایی حاوی موادرنگی خوراکی، مواد نگهدارنده که به مواد غذایی اضافه می شوند و شکر را موثر می‌دانستند که در حال حاضر از نظر علمی تردیدهایی در مورد آن وجود دارد. اما به طور تجربی دیده می‌شود کودکانی که‌ از این نوع مواد غذایی به وفور استفاده می‌کنند پرتحرک‌تر هستند.

در مورد عوامل ژنتیک ذکر این مورد لازم است که در صورت ابتلا یکی از فرزندان خانواده به این اختلال شانس بروز آن در خواهران و برادران کودک دو برابر می‌شود.

بیش‌فعال‌ها بیشتر چه می کنند؟

تعدادی از علائم مربوط به بیش فعالی شامل موارد زیر است: کودک غالبا با دست‌هایش بازی می کند و درجایش می‌لولد.

کودک معمولا کلاس را ترک می‌کند. غالبا می دود یا می‌پرد. غالبا بازی یا فعالیت‌هایش پر سروصدا است.

به نظر می‌رسد کودک همیشه در حال حرکت است. چنین کودکی معمولا زیاد صحبت می‌کند.

علائم مربوط به اختلال توجه و تمرکز نیز شامل موارد

زیر هستند:

– کودک از توجه به جزئیات ناتوان است.

– در نگهداری توجه هنگام فعالیت و بازی مشکل دارد.

– هنگام صحبت مستقیم با او، به نظر می رسد که گوش نمی‌کند.

– اغلب قادر به پیگیری دستورات یا اتمام کارها نیست.

– معمولا از فعالیت هایی که نیاز به کوشش ذهنی دارد، اجتناب می‌کند. (مانند پرهیز از انجام تکالیف مدرسه)

– اغلب وسایل خود را گم می کند. (وسایل مدرسه، اسباب بازی)

– فراموشکار است

مشکلات این کودکان

این کودکان معمولا به علت شلوغی و به هم زدن نظم کلاس، زیاد از کلاس اخراج می شوند و معمولا نمره انضباط خوبی ندارند و اغلب اوقات این ها توسط اولیای مدارس سرزنش شده و تحقیر می شوند. در خانه نیز وضع آن ها بهتر نیست، به علت پرتحرکی، دست زدن به اعمال خطرناک و تجربه مکرر اعمال خطرآفرین مانند رهاکردن دست والدین در وسط خیابان، پریدن از مکان های بلند، بازی با کبریت و آتش افروزی و… معمولا توسط والدین تنبیه می شوند. والدین با این کودکان بدرفتاری می کنند گاه آنها را کتک زده یا به شدت تحقیر و سرزنش می کنند.

معمولا چون کارها و فعالیت ها را نیمه تمام رها می‌کنند بیشتر در معرض مقایسه با خواهران و برادران خود، از طرف والدین قرار می‌گیرند. تجربه‌های مربوط به شکست‌های پیاپی در فعالیت‌ها، تنبیهات بدنی، سرزنش و تحقیر همگی موجب کاهش حس اعتماد به نفس و احترام به خود در این کودکان می شود که

اینها، زمینه‌ساز بروز افسردگی در تعدادی از این کودکان می‌شود که اینها زمینه‌ساز بروز افسردگی در تعدادی از این کودکان و نوجوانان می شود. از مسائل دیگر همراه، اختلالات یادگیری است که شامل موارد اشکال در روخوانی، ناتوانی در یادگیری ریاضیات و نوشتن است. اختلالات دیگری در درصدی از کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال بیش فعالی، کمبود توجه و تمرکز مشاهده می شود. از نظر تشخیص باید علائم ذکر شده حداقل در دو محیط مانند منزل و مدرسه وجود داشته باشند و ارائه گزارش معلم از وضعیت کودک سرکلاس ضروری است. این مسئله از این نظر حائز اهمیت است که باید کودکان شلوغ را که در خانه، والدین عملا کنترل خوبی بر آنها ندارند و در حقیقت سیستم خانواده فاقد انضباط کافی برای کنترل فرزندان هستند، از کودکان پرتحرک تشخیص داد، زیرا هنگامی که اولیای مدرسه مشکلی با کودک ندارند و مسائل کودک فقط مربوط به خانه است، احتمال می‌رود که کودک دچار دچار اختلال رفتاری ناشی از عدم کنترل کافی و موثر والدین باشد.

عوامل دیگر

از عوامل دیگری چون دخالت در صحبت‌ها یا کار دیگران، پراندن جواب قبل از اتمام سوال در کلاس، بی‌صبری برای منتظر نوبت ماندن(مثلا در بازی) می‌توان نام برد. به هرحال کودکیکه تعداد زیادی از این علائم را داراست حتما باید از نظر وجود این اختلال توسط روانپزشک کودک یا متخصص اطفال بررسی شود. این کودکان با ورود به مدرسه بیشتر مسئله‌دار می‌شوند چون کودکان پرتحرک برای نشستن سرکلاس مشکل دارند.

بستگی به شدت اختلال معمولا یک یا دو زنگ اول را تحمل می‌کنند و بیشتر در ساعات نزدیک ظهر، بیقراری و پرتحرکی نشان می‌دهند. به عناوین مختلف سر جای‌شان می‌لولند یا با همکلاسی‌های خود صحبت می‌کنند یا درخواست مکرر برای بیرون رفتن از سرکلاس را دارند. معلمین معمولا این کودکان را بازیگوش نامیده و معتقدند که نظم کلاس را به هم می زنند در حالی که این کودکان تحمل یک ساعت یا یک ساعت و نیم

سرکلاس نشستن را به طور مداوم ندارند و باید پس از شناخت مشکل این کودکان به آنها اجازه داده شود که هر ۱۵ الی ۳۰ دقیقه یک بار به مدت چند دقیقه از کلاس خارج شوند. از مشکلات دیگر این کودکان در مدارس، عدم توجه و تمرکز است و به نظر می‌رسد کودک به صحبت‌های معلمش گوش نمی‌کند که معلمین تحت عنوان حواس‌پرتی و بی‌دقتی از آن نام می‌برند.

اما یک معلم باتجربه و با شناخت و درک کافی از این اختلال، می‌تواند با قراردادن دانش‌آموز دچار این مشکل، در میزهای اول کلاس و نیز با طرف مخاطب قراردادن گه‌گاه دانش‌آموز در هنگام پرداختن به دروس، به این دانش‌آموزان کمک شایانی کنند. حتی در موارد شدید این اختلال گاه ضروری است که برخی امتحانات مانند دیکته از آنها به صورت انفرادی به عمل آید یا قبل از دادن برگه امتحانی، معلم از دانش‌آموز بخواهد یک دور دیگر جواب‌هایش را مرور کند.

درمان این اختلال چیست؟

باتوجه به علائم اختلال و عوارض زیاد ناشی از آن مانند انواع بدرفتاری و بی توجهی به کودک که در نهایت منجر به کاهش حس احترام به خود و اعتماد به نفس در وی می‌شود. ضروری است که اینگونه کودکان و نوجوانان تحت درمان قرار گیرند. بهترین درمان این اختلال، استفاده از داروهای محرک است که یکی از بهترین انواع این داروها به نام ریتالین در ایران نیز وجود دارد و مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حدود ۷۵ درصد کودکان به این دارو جواب مثبت می‌دهند. معمولا اولین علامتی که از بین می‌رود پرتحرکی کودک و آخرین علامت کمبود توجه و تمرکز است که بهبود می یابد. در ابتدا دارو به مدت ۲ هفته امتحان می شود و در صورت بروز پاسخ مثبت که از طریق دریافت گزارش از طریق خود کودک، والدین و معلمین تائید می شود، دارو به مدت طولانی تجویز می شود. باتوجه به این که عمر دارو کوتاه است در ۲ یا ۳ نوبت در روز تجویز می شود. مصرف این دارو به دلیل کاهش علائم پرتحرکی و افزایش توجه و تمرکز موجب افزایش یادگیری و در نتیجه عملکرد بهتر تحصیلی (کسب نمرات بهتر) و افزایش اعتماد به نفس در کودک و نوجوانان می شود.
باتوجه به عوارض این داروها تعطیلات دارویی به صورت مصرف نکردن آن در روزهای تعطیل (جمعه ها) ، تعطیلات رسمی، ایام عید و گاه تابستان در نظر گرفته می شود. عوارض شایع داروهای محرک از جمله ریتالین شامل بی‌اشتهایی، درد معده، سردرد و بی‌خوابی است که در تعداد کمی از کودکان و نوجوانان دیده می شود. از روش‌های دیگر درمانی می‌توان از رفتاردرمانی، آموزش و مشاوره با والدین و گروه درمانی برای کودکان و نوجوانان مبتلا نام برد.

به هرحال اختلال بیش‌فعالی، کمبود توجه و تمرکز، اختلالی است که در صورت تشخیص زودرس و درمان به موقع، می‌توان از بسیاری از عوارض احتمالی آینده آن جلوگیری کرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *